Galliërs hielden zoveel van Romeinse wijn dat ze bereid waren een slaaf te verkopen voor een kruik van 30 tot 40 liter. Dat historisch feit komt van Fik Meijer, de laatste tien jaar de grote popularisator van de Grieks-Romeinse oudheid in het Nederlandstalige gebied. Bijna jaarlijks spitte hij een antiek thema uit dat tot de verbeelding spreekt. Dat varieerde van wagenrennen, gladiatoren en de manier waarop migranten werden behandeld tot en met zijn eigen verhaal over de 'De Middellandse Zee', zoals zijn nieuwste werk heet. Frank Hellemans interviewde Meijer voor het Belgische blad Knack. Daaraan ontlenen wij:

Fik Meijer: Ik deed als tiener aan waterpolo. Toen ik klassieke talen ging studeren, werd ik lid van een duikclub in Leiden waar ik op universiteit zat. Ik vond het eerste jaar niets aan mijn studie klassieke talen. Maar dat veranderde dus spectaculair toen ik ging duiken in de buurt van Ibiza en daar die antieke amforen op de zeebodem zag liggen. Dit is het! Voortaan werd mijn leven beheerst door wrakken en ankers. Zo ben ik me gaan interesseren voor klassieke onderwaterarcheologie en heb ik me er ook in gespecialiseerd.

Ruilhandel

Heel wat van die amforen die bijvoorbeeld zijn teruggevonden in de buurt van Marseille bevatten wijn. De Romeinen hadden blijkbaar goede klanten aan de Galliërs.

Meijer: De Galliërs waren van oorsprong bierdrinkers. Maar ze raakten zo verzot op de Romeinse wijn dat ze bereid waren om een slaaf te verkopen in ruil voor een kruik wijn. Afhankelijk van het type amfoor ging dat om 30 tot 40 liter. Een mensenleven was dus ruim 30 liter wijn waard. De Gallische drankzucht was legendarisch. De Italiaanse topwijnen waren destijds de Falernische en Caecubische wijn in de buurt van Napels, afkomstig van de flanken van de Vesuvius. Wijn uit Campanië dus.

Gebruikten de Romeinen misschien wijn om hun Gallische tegenstanders te verzwakken, zoals de Amerikanen destijds whisky of vuurwater hebben ingezet tegen de indianen?

Meijer: De wijn was eerder een vehikel voor beschaving. Of het ook een oorlogswapen was, is zeer de vraag want de Romeinen waren zelf fervente wijndrinkers. André Tchernia rekent in zijn prachtige boek Le vin et l’Italie romaine uit hoe er in Rome 175 tot 275 liter per persoon per jaar werd geconsumeerd, kinderen inclusief. Het dagelijkse, individuele wijnverbruik bedroeg een halve tot driekwart liter, hetgeen dus neerkomt op een fles.

Overgenomen

Het is opvallend hoe na een tijdje de Gallliërs zelf de wijnhandel in handen namen en van import- exportland werden.

Meijer: Vanaf Caesar en Augustus krijg je een kentering want dan beginnen de Galliërs zelf met wijnbouw in de Provence. Je ziet dan een omgekeerde handelsbeweging: van onze streken wordt wijn geëxporteerd naar Italië. Die ommezwaai in de handelsbetrekkingen had niet alleen te maken met een grotere vraag naar wijn in Italië zelf, omdat Rome demografisch groeide, maar eveneens met een crisis in de landbouw. Toen Pompeius omstreeks 60 voor Christus de zeepiraterij bedwong, werden er nauwelijks slaven verhandeld. Juist die slaven stonden in voor de Italiaanse wijnbouw. Ook daarom dus waren de Romeinen aangewezen op import van wijn uit Noord-Spanje en Gallië.