Boektitels beloven vaak meer dan waar de inhoud voor staat. Recent voorbeeld vind ik ‘De merkwaardige psychologie van een wijndrinker’, verschenen bij uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam. Van de hand van hoogleraar psychologie Ap Dijksterhuis, die een passie voor wijn en goed voer heeft. En vanuit zijn optrek in Seguret veel Franse wijnstreken heeft doorschouwd. De nadruk in dit werk ligt op het begrip genieten. Dat doe je alleen als je niet al te analytisch bezig bent. Want door al dat geritsel met die waarderingspunten mis je de helft van de proefpret, is kort samengevat de rode draad door het boek. Ab stoffeert dit thema met hooggeleerde bevindingen en persoonlijke reiservaringen, waarin helaas de sappige dialoog ontbreekt. Daardoor manifesteert hij zich eerder als een ‘Master of Summary’, dan als een schrijver die weet hoe hij z’n lezers nachtrust moet onthouden. Hier en daar wordt er in hoofdstukken wel een amusante passage verwerkt. Maar dat het werkje nou bol zou staan van ‘humor en zelfspot’ lijkt me overdreven. Ergens spreekt Dijksterhuis over een ‘dikketietenwijn’, het zwaarste kaliber ‘amuse’ dat hij uit z’n toetsenbord heeft laten rollen. En de zogeheten zelfspot vertaalt zich eerder in een verholen vorm van ijdelheid, waar de man kwasi-nonchalant wijnkennis door z’n hoofdstukken strooit. Zijn observaties verbindt hij nogal eens met uitspraken waaraan hijzelf kennelijk meer originaliteit toekent dan de lezer geneigd is te absorberen. “Drinkers conformeren minder”, houdt hij ons voor. En ook dat we minder van wijn genieten als we tegelijkertijd met andere zaken bezig zijn. Voorwaar psychologische waarheden van de bovenste plank. Verder heeft zelfs de eindredactie bij het voorbereiden van dit boek niet kunnen verbloemen dat de auteur af en toe slordig met taal omgaat. Een besmetting die bij wetenschappers van de huidige generatie bijna niet meer te bestrijden valt. Bovendien heeft Dijksterhuis een nieuw record gevestigd door in een boek van 2011 op de pagina’s 142 en 143 een zin te componeren van liefst 95 woorden. Terwijl het gewone volk na 15 woorden al niet meer weet wat het daarvóór onder ogen heeft gehad.



Enkele uitglijders:

• Wijn proeven is eigenlijk gewoon dictatoriaal
• Wijn stroomt gedachteloos door het keelgat
• Merchandise’ verkopen
• De ruimte kijkt uit op de kelder
• Slordigheidsfouten, waaronder ‘appelation’

Voorts verwijt Dijksterhuis wijngoeroe Parker onder meer dat hij tweemaal dezelfde wijn te beoordelen kreeg en die totaal verschillende punten gaf. Op zichzelf zegt dat natuurlijk niks. Want de proefomstandigheden, de conditie van de wijn of die van de proever zijn niet onder alle omstandigheden gelijk. Om nog maar te zwijgen van flesvariatie en proefvolgorde.
Samengevat: Dijksterhuis heeft een niet onverdienstelijk boek geschreven. Punt.