Wijnliefhebbers slaan hun voorraad doorgaans doordachter in dan gelegenheidsconsumenten. Ze verzamelen in ieder geval gerichter prijs- en kwaliteitsinformatie dan incidentele kopers. Is het budget geen belemmering, dan zijn de mogelijkheden praktisch onbegrensd. Want behalve schaarse wijnen uit een miniproductiegebied, zoals Romanée Conti, is het topaanbod van de wereldranglijst in ons land of bij de zuiderburen wel aan te schaffen. Zijn de financiële mogelijkheden krapper, dan valt het opperste gamma weliswaar af, maar dan is er nog zo’n oceaan van wijn dat niemand hoeft te vrezen niet aan zijn trekken te komen. Alleen: hoe betaalbaar blijft dat aanbod?

Wie voor smakelijke pretwijnen kiest, kan in ons land zelfs onder een tientje per fles aardig terecht. Wijnalmanakschrijvers, zoals Hubrecht Duijker, tonen al zo'n jaar of tien aan dat die markt bepaald geen fictie is. Gemiddeld besteedt de Nederlander per fles al ruim NLG 8,75, waarmee hij zich in de kopgroep van de almanak-wijnen beweegt. Dat alles overigens steeds duurder wordt, en dus ook wijn, heeft de consument inmiddels - gelaten - aanvaard.

Zolang het besteedbare inkomen meegroeit met de wijnprijs zal het jaarlijkse literverbruik per hoofd, afgezien van schandalen of politieke boycots, de neiging hebben eerder toe dan af te nemen. Maar binnen het aanbod verandert wèl de keus wanneer bepaalde wijngebieden een schoksgewijze prijsontwikkeling doormaken zonder dat de kwaliteit dat rechtvaardigt. Dat geldt zowel voor de bekendste wijngebieden als voor territoria die zèlf vinden dat ze aan een inhaalslag toe zijn. Zo kwamen in de Languedoc of de Roussillon flesprijzen boven de vijftig of zelfs zestig gulden begin jaren negentig nauwelijks voor. Nu zijn er châteaux of domaines die hun producten zó exclusief vinden dat ze die bedragen redelijk achten. Een wijngoed als Mas de Daumas Gassac maakt weliswaar klassewijnen, maar als ik daar een vrijwel gelijkwaardige Corbières tegenover zet komt de prijs niet boven de vijftien gulden uit.

Zeker: wie z'n wijngaard, vinificatiemateriaal en rijpingskelder naar de nieuwste inzichten wil aanpassen, het oogstrendement beperkt houdt en een dure oenoloog in dienst neemt, weet dat hem dat kapitalen kost. Drukken die lasten dan te zwaar op de productie, dan kan dat tot overtrokken flesprijzen aanleiding geven, zoals die in Zuid Frankrijk steeds vaker de kop op steken. Niettemin keren Nederlandse wijnkopers zich daar geenszins misprijzend van af. Ze accepteren de offertes naar mijn smaak wat al te gemakkelijk. Zo verzuchtte een Hollands wijnhuis dezer dagen de prijsontwikkeling in de Bordelaise alleen maar te aanvaarden omdat die wijnen "nu eenmaal de top van 's werelds beroemdste wijnstreek" vertegenwoordigen. Maar dat zelfde huis knippert zelfs niet met de ogen als het twee vrij onbekende Languedocwijnen aanprijst voor vijftig gulden de fles.

Het lijkt voor het Franse marktaandeel, dat wereldwijd tòch al bedenkelijk terugloopt (in ons land nog boven de zestig procent) geen goede zaak deze uitschieters als richtinggevend te gaan beschouwen. De consument krijgt snel door dat hij wordt overvraagd. Hij "drinkt het er niet aan af". En de prettig prijzende concurrentie uit onder meer Zuid Amerika hoeft bij ons niet eens meer een voet tussen de deur te houden.