Kwaliteit. Daar zijn steeds meer consumenten op uit. Ook in Nederland. "Het mag wat kosten", hoor je functionarissen van verkooporganisaties bij herhaling ons aanschafgedrag typeren. Alsof we plotseling ons wereldvermaard imago van prijskopers zouden hebben verloren. De waarheid ligt ook hier vermoedelijk in het midden. De hardnekkige prijskoper laat zich niet ineens van z'n verslaving afbrengen omdat Paars Twee dag-in-dag-uit met fraaie welvaartscijfers schermt. Voor hem is iedere verkoper een winstjager die de redelijkheid al lang heeft ingeruild voor het gretige graaien. Honderd procent winst is al het minste dat-ie 'pakt'. Dus maar prijsbewust blijven speuren totdat je tenslotte een ons weegt.

Genieten

De kwaliteitskoper heeft een ander uitgangspunt: het leven is voorbij voordat je er weet van hebt. Geniet dus. Hier en vooral nu. Denk niet: dat komt nog wel. Dan heb je al een half leven verspild met uitstel van al die keuzen die je allang had kunnen maken. En geld is er genoeg. De een heeft iets meer dan de ander, maar het merendeel van ons volk komt goed aan z'n trekken, hoe somber de vakbonden daar in hun rol van zwartkijker ook over doen. Prijs- en kwaliteitskopers hebben in feite gemeen dat ze beiden op de eerste rang willen zitten. Alléén de één voor een dubbeltje en de ander tegen ieder aannemelijk bedrag. Dat is herkenbaar in de welvaartsmarkten van vandaag. Veel - voor mij overbodig - glitterspul, imitatie en treurige confectie voor een grijpstuiver en daarnaast scheepsladingen betere kwaliteiten. In de culinaire wereld is de situatie grofweg niet anders. Neem nou wijn. Geen Nederlander die daar gemiddeld meer dan negen piek de fles aan uitgeeft. Maar splits je dat gemiddelde naar prijs- en kwaliteitskopers, dan tref je de eerste groep het vaakst rond de barbecue en de tweede meestal in betere restaurants, op 'houseparties' waar men elkaar de maat pleegt te nemen, of bij presentaties waar je voor de prijs van een halve wijnkelder je eigen zitplaats mag kopen.

Kritischer

Wat heb je over voor kwaliteit? Dat blijft ook bij het kopen van wijn de kernvraag. En kwaliteit kun je niet uitsluitend van een etiket aflezen. Daar worden genoeg commerciële trucs mee uitgehaald om kopers te misleiden. Maar consumenten met een bredere oriëntatie weten inmiddels waar en hoe ze zich het beste kunnen laten voorlichten. En die categorie gaat steeds kritischer kopen. In supermarkten zul je ze straks niet zien zoeken naar een drinkbare Champagne beneden de vijfentwintig gulden. Omdat ze weten dat die niet bestaat. De vloedgolf van belletjeswijnen die de laatste week van het jaar moet laten sprankelen, is ook weer van de bekende samenstelling: veel goedkope gelegenheids-Champagnes voor prijskopers, die het woord beslist op het etiket willen. Over het algemeen zure, mistroostige producten van druiven die de betere Champagnehuizen niet hebben willen kopen of gebruiken. Het enige passende advies hierbij is: laat ze liggen, die flessen. Kies voor een àndere mousserende wijn, die zich dan wel geen Champagne noemt, maar toch van voortreffelijke kwaliteit kan zijn. Cava en Crémant. We hebben het dan over wijnen die volgens de 'méthode traditionnelle' zijn gemaakt. In Spanje heten ze 'Cava'. In Frankrijk en (sinds de jaren negentig) in Luxemburg worden ze aangeduid als 'Crémant'. Al deze wijnen moeten een tweede gisting op fles hebben gehad, wat voor menige Duitse 'Sekt' weer niet geldt. En in tegenstelling tot de goedkope Champagnes zijn voor deze mousserende wijnen meestal druiven van topkwaliteit gebruikt, bovendien 'terroir'-gebonden. In Spaans Catalonië zijn dat bijvoorbeeld rassen die de wijn een duidelijk herkenbare smaak geven.

Crémants en Cava's zijn aanbevelenswaardige feestwijnen voor wijnliefhebbers die een goede relatie tussen kwaliteit en prijs zoeken. Dezer dagen had ik gelegenheid om opnieuw de Luxemburgse Crémant Poll-Fabaire te proeven. Een harmonieuze wijn die in het afgelopen jaar internationaal hoog genoteerd stond om z'n smaaksensatie en die onder de NLG 25,- blijft. Het is een Crémant van Les Domaines de Vinsmoselle, Caves de Grevenmacher, die zich kan meten met de top-Crémants van Frankrijk. Er valt dus genoeg kwaliteit te kiezen voor de prijs van een beroerde Champagne. Hoe meer consumenten die links laten liggen, hoe eerder we van die 'verrassingswijn' af komen.