Fransen letten te weinig op hun zaak

Is er nog toekomst voor kleine wijnboeren in Frankrijk? Dat vragen steeds meer Franse wijn-websites en kranten zich af, nu de halve wereld zich daar op wijngaarden en châteaux dreigt te storten. De nieuwkomers hoeven nauwelijks op geld te kijken. Ze kopen steeds meer wijngaarden op, werken met de beste klonen en kelderapparatuur en huren de top van de ‘mobiele’ wijnmakers in. Wat blijft er straks over van het met wijncultuur verbonden erfgoed, zoals de Fransen dat al eeuwen op hun manier in stand houden? In de Languedoc en de Roussillon zijn al bewegingen ontstaan die een halt willen toeroepen aan de vernietigende effecten van de groot-is-beter-filosofie. Wat resteert er straks van de kleine domeinen, de ‘cazots’, die de historie van de wijnarchitectuur zo sterk markeren en het karakteristieke gezicht van het landschap bepalen? Waarom treedt de Franse overheid niet krachtiger op tegen die massale inbreuk, die met de dag sterker om zich heen grijpt? Waarom worden de industrieel opererende ‘inpikkers’ van het Franse patrimonium niet ontmoedigd in hun pogingen het land te ‘ontfransen’?

Onverkoopbaar

Japanners en Chinezen zijn nu in Frankrijk al niet meer te stoppen. Dat de Russen daar straks eveneens sterk in opmars raken, zou mij niet verwonderen. De kleine wijnboer kan er niet tegenop en blijft- bij gebrek aan betaalbare renovatie van wijngoed en kelder, met onverkoopbare voorraden zitten. Die vervolgens na enige tijd tegen dumpprijzen per ‘tonneau’ een meestal twijfelachtige bestemming krijgen. De beroepsorganisatie verwijt die boeren nogal eens onvoldoende kwaliteitswijn te leveren, maar is tegelijkertijd niet bij machte hen voldoende te ondersteunen bij noodzakelijke verbetering. En het Franse gouvernement staat erbij en kijkt ernaar, terwijl aangezegde en dreigende faillissementen de wijnhaters daarbinnen in de kaart spelen.

Concurrentie

Intussen ondervinden de kleine Franse wijnboeren ook al jaren de druk van prijs- en kwaliteitsconcurrentie uit de ‘nieuwe’ wijnlanden. Cabernet en Syrah levert tenslotte ook Chili en dan ook nog goedkoper. Bovendien dreigt er een soort ‘wereldsmaak’ te ontstaan. Meer van hetzelfde uit rassen die voorheen de specifieke karakteristieken van hun geboortegrond lieten noteren. Dat ‘eigene’ sneuvelt onder de guillotine van de vervlakking. Ten gunste van ondernemingen die wijn als een industrieel product zien en er niet voor terugschrikken daarbij allerlei kunstgrepen toe te passen, van enzym tot (aan te lengen) concentraat. Het contra-gewicht moet komen uit de arrogantie van een groep ‘exquise’ wijnmakers, die tegen veel geld de wijsheid in pacht houden en zich opwerpen als ‘artiste’, omdat ze neerkijken op het ambachtelijke werk van de slovende ’artisan’. En trouwens: wie het lukt geborneerde wijnconsumenten een lucratieve trend door de strot te duwen, wordt, indachtig de prosecco-proleet, in de kortste keren miljonair.

Gerommel

Dat het Britse vorstenhuis inmiddels heeft aangekondigd een ‘champagne’-wijngaard te laten aanleggen in de tuinen van Buckingham Palace, is niet zomaar een randverschijnsel. Het illustreert nog eens dat wie niet op z’n zaak let het snel aflegt tegen mededingers op het vinkentouw. De Franse Champagnestreek dreigt, ondanks een promotiebudget van miljoenen, z’n reputatie te laten degraderen door gerommel met zuur- en suikerzakken, enzymen en andere ‘geheime’ additieven. Met de kennelijke bedoeling ons te weinig waar voor het geld te bieden. De propaganda-heren bagatelliseren dat graag maar steeds minder overtuigend. Daar komt nog bij dat straks ook nog eens veertig dorpen in aardappelland worden aangewezen om aan de toegenomen ‘vraag’ te voldoen. De consument is dat gedoe al lang zat en beseft dat de buren over het water niet moeten worden onderschat.

Klimaat

Maar nog steeds trekken noch de Franse staat noch de wijnboeren-organisaties hun consequenties uit wat zich in snel tempo elders op de globe voltrekt. Voeg daarbij nog de negatieve invloeden die van de klimaatverschuiving mogen worden verwacht en er zal van de Franse wijn-‘grandeur’ van weleer weinig of niets overblijven.