Opmars van de ‘laagste’ appellations

Met enkele collega’s bezocht wijnjournalist John Bindels een reeks wijn-châteaux rondom de Gironde. Nu eens niet om af te geven op de overdreven prijzen van de ‘grote’ heren in de categorie ‘premiers grands crus’, maar om met eigen palatum te kunnen vaststellen hoe de vroeger ‘ondergeschoven’, eenvoudige Bordeauxs en Supérieurs zich in kwaliteit hebben ontwikkeld. Voor weinig geld is er veel wijn te krijgen. De wijnen zijn na het uitbannen van de ‘appellation’-vervuiling uit de hoek aan het komen waar voorheen stevige klappen vielen. Dit is het eerste deel van de reportage.

Rondom Bordeaux alleen al 57 ‘appellations’. Tenminste, tot vandaag. Want er lopen rondom de Gironde wijnscheppers rond die dat getal graag zouden verdubbelen. Wijnen die niets met elkaar te maken hebben onder één naam slijten, dat strijkt die verwekkers tegen de haren in. Ze maken binnen de appellations Bordeaux en Bordeaux Supérieur ‘specifieke’ wijnen met eigen kenmerken, vinden ze. En dan moet je met je ‘appellations’ eerder de diepte in. Dus geen Côtes de Bordeaux voor wijnen die net zoveel met elkaar gemeen hebben als bessensap met ketchup. Krijgt die stroming het binnen het ‘Syndicat viticole’ voor het zeggen, dan wordt de etiket-chaos compleet. Dan blijven de Brusselse Hoogmogenden met hun Europese simplificatiedrang nergens meer.

Ik ben niet geneigd te denken dat het zover komt. Afsplitsingen zullen er wel blijven. Maar een hagelbui van nieuwe ‘appellations’ lijkt er niet in te zitten. Alleen al niet omdat de export daarmee niet bepaald is gediend. Want daarvan moet ook het tegendraadse wijnvolk het hebben. De Fransen zelf drinken minder. Bovendien hebben ze de laatste tijd te maken met wijnwetgeving die wel door lieden van de Blauwe Knoop lijkt te zijn uitgevonden. En consumenten buiten Gallië, zo wordt keer op keer geconstateerd, doe je geen plezier met ingewikkelde (Franse) etiketten met steeds meer specificaties. Ze willen een wijn die smaakt en voor de middenklasse betaalbaar is. En uit dat aanbod heb ik er in drie dagen tijd zo’n 100 van verschillende jaargangen geproefd.

Afgekraakt

Lange tijd hebben ze te boek gestaan als ’ondergeschoven’ wijnen. Die bij gebrek aan concurrentie- en promotiekracht maar moeizaam uit de schaduw van de topklasse konden treden. Bovendien zat het tij tegen sinds de kritiek op ‘appellation’-vervuilers en de vriendjespolitiek in keuringscomité’s daarachter aanzwol. Dat leverde een Bordelais-brede reputatieschade op, waaruit een soort ‘afkraak’-trend ontstond tegen alles wat in Bordeaux niet door goeroes als Robert Parker werd opgehemeld. En daar bovenop kreeg de wijnwereld ook nog eens met een afzetcrisis te maken. Ook al omdat zogeheten ‘nieuwe’ wijnlanden, zoals Chili en Zuid Afrika, geduchte concurrenten werden in het lagere ‘gamma’. In al dat overlevingsgedruis raakten de drinkbare eenvoudige Bordeauxs uit beeld. Alleen al in ons land, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek, nam het Franse marktaandeel af tot 25%.

Toekomst

Inmiddels heeft de nieuwe generatie goedwillende wijnboeren geleerd dat wijn niet zonder inspanning uit de opslag verdwijnt. Er is meer interesse voor die voorraad nodig dan van enkele restaurants in omringende dorpen. Kwaliteit, bekendheid en gerichte promotiekracht zijn dezer dagen onvermijdelijke concentratiepunten in een strategisch wijnverkoop-plan. Wie de consument duidelijk kan maken dat er tussen de 4.50 en 8 euro eenvoudige appellations op de markt zijn in rood, wit en rosé, kan met goede verwachtingen de toekomst in.

Afgelopen week heb ik met enkele collega’s 15 bezoeken bij wijnboeren afgelegd, verenigd in het ‘Syndicat Vinicole des Appellations Contrôlées Bordeaux et Bordeaux Supérieur’. Daaronder valt ook de Crémant de Bordeaux (bubbels), maar die toevoeging zou de clubnaam maar te lang maken. De website vermeldt dat 5700 wijnboeren lid zijn van het syndicaat. Ze zijn verspreid over 29 kantons van het departement Gironde, waarvan de Entre Deux Mers het grootste productiegebied uitmaakt. In deze regio wordt gewerkt met 7 appellations. Te weten: Bordeaux Rouge, Bordeaux Supérieur Rouge, Bordeaux Rosé, Bordeaux Clairet, Bordeaux Blanc, Bordeaux Supérieur Blanc en Crémant de Bordeaux. In oppervlakte (richting 6400 hectare wijngaard) en volume (3,5 miljoen hectoliter) beslaat dit areaal meer dan de helft van het totale productiegebied in de Bordelais.

Juweeltjes

Na deze wijntoer mag ik concluderen:

• Er is geen enkele reden meer om deze eenvoudige appellations ‘ondergeschoven’ te noemen.
• In het prijsbereik 4.50 tot 8 euro zijn er juweeltjes van wijnen voorhanden, hebben ook een aantal Nederlandse importeurs ontdekt.
• De oprukkende bio-versies die ik tot in hun maximale uitvoering in het glas kreeg, bewijzen een hoge graad van vakmanschap met een opmerkelijke klasse als gevolg.
• Er zijn hier en daar nog voorraden van goede wijnjaren, zoals 2005. De jaargang 2009, in menige kelder nog in de rijpingsfase, heeft afhankelijk van de wijnmaker, een uitzonderlijk niveau.

Distributie

Er zijn rondom de Gironde wijnscheppers die in geen geval de supermarkt als distributiekanaal zoeken. Ofwel ze produceren daarvoor nog te weinig ( enkelen doen nog niet meer dan 60.000 flessen per jaar) of ze vinden dat de kwaliteit een andere verspreiding waard is. Maar welke ‘verdeler’ ook met deze wijnen werkt, hij zou er als volgt de aandacht op kunnen vestigen:

Ook al geloof je het niet zo
er zijn genoeg ‘petits Bordeauxs’
die ‘grand’ zijn in hun kwaliteit
en toch prijsvriendelijk bereid.

Wordt vervolgd.