Wijnen die indruk maken

Met enkele collega’s bezocht wijnjournalist John Bindels een reeks wijn-châteaux rondom de Gironde. Nu eens niet om af te geven op de overdreven prijzen van de ‘grote’ heren in de categorie ‘premiers grands crus’, maar om met eigen palatum te kunnen vaststellen hoe de vroeger ‘ondergeschoven’, eenvoudige Bordeauxs en Supérieurs zich in kwaliteit hebben ontwikkeld. Voor weinig geld is er veel wijn te krijgen. De wijnen zijn na het uitbannen van de ‘appellation’-vervuiling uit de hoek aan het komen waar voorheen stevige klappen vielen.

Château Pey la Tour is het laatste ‘proef’-station in de Entre Deux Mers. Wijnige speeltuin van magnaat Dourthe. Hij houdt er een eigen wijnindustrie op na. Een half miljoen flessen is niks. De handel drijft op promotioneel bombardement. Alles is doordacht. Op de muur de ‘perceelsgewijze’ stand van zaken. Negentig blokken managements-grafitti. Tevoren heeft de spreekstalmeesteres buiten al informatie-salvo’s op ons afgevuurd. Dourthe heeft niks te verbergen, is de boodschap. We komen zelfs te weten hoe een wijngaard wordt gerenoveerd. Eén rij nieuwe aanplant . En die daarnaast: laten staan en tot de grond toe afzagen. Bovendien voorkomen dat alle zonne-energie straks naar het loof gaat, in plaats van naar de vrucht. Ja, bij Dourthe weten ze van wanten. Bij de proeverij vraagt de communicatrice hoe wij de nieuwe witte ’Reserve’ vinden. Een bijna verdachte aanduiding waaronder al veel meuk het levenslicht heeft gezien. Niemand van ons vindt de nieuweling 'bijzonder'. Ze ‘doen’ hem bij Sligro. Mij lijkt dat een passende huisvesting. Verder proeven we nog rood dat zich schimmelig presenteert. Excuses voor de fles, waarvan de inhoud niet was voorgeproefd, zegt onze zorgverleenster.

Doodsteek

Sterkere en zwakkere broeders of zusters hou je altijd. Niet in reclamebudgetten gemeten, maar in kwaliteit. Die moet trouwens niet al te ‘gesauvignoneerd’ zijn, liet een wijnmaker over tafel rollen. Want dan blijft de markt beperkt. Voorspelbaarheid is ten slotte de doodsteek voor de progressie. En vooruit willen ze allemaal in de Entre Deux Mers. Al worden daar wel capaciteitsgrenzen aan gesteld.

Een plezierige getuigenis van die vooruitgang krijgen we al bij La Planète. Wegwijzer en promotie-instituut bij het Simplistisch Verbond van Wijnscheppers in deze dreven. Tijdens de lunch exploderen mijn papillen onder het genot van een Château de Parenchère. Ingeschonken door tafeldame Julia, dochter en begaafd ‘verbaliste’ van de familie Gazaniol. Van de 63 hectare in Ligueux proef ik een Esprit die de toon zet voor de klasse die we nog zullen tegenkomen. Gave Merlot, zwart fruit, sap en materie, balans en goed opgenomen hout. We worden daar vergast op nog een ander verrassend glas: Clairet. Die is na decennia afgestoft en maakt in smaak en structuur een ongekende oplevingsperiode door. De Clairet kent en langduriger contact tussen sap en schil dan de rosé. Dat maakt de wijn vleziger, steviger en ook tanninerijker. Op deze wijntoer zullen we hem vaker proeven. Koptrekker blijft niettemin Château Lauduc. Een complete wijn die van Nederlandse importeurs meer aandacht verdient dan er nu voor bestaat.

Hoogtepunten

Goed vakmanschap bewijzen ook de châteaux Sainte Marie van Giles Dupuch in Targon en Couronneau van Christoffe Piat in Ligueux .De eerste een gepassioneerde terroir-koesteraar. De tweede een bio-dynamische producent die ver blijft van zweverige onbewezen theorieën, adviseurs afrekent op resultaat, plantaardige mest gebruikt en met ‘gedynamiseerd’ water de wijnsmaak wil regisseren. Bij Sainte Marie werd ik ingepakt door de Bordeaux Supérieur Vieilles Vignes 2005. Hoofdzakelijk merlot en iets meer dan een kwart cabernet-sauvignon. Ingeweekt op inox en daarna gerijpt op barrique. Overtuigender nog was die van Couronneau: Pierre de Cartier Bordeaux Supérieur 2006. Een 100 % merlot van grote klasse en de parel van het huis. Zwart klein fruit vooral en ‘torrefaction’.
Het weerzien met Steven Meijer na vier jaar leren en werken op Château Auguste in St.Aubin de Branne bewijst hoe een destijds onzekere beginner is uitgegroeid tot een wijnboer die zijn (bio)terroir door en door kent en weet wat hij eruit kan halen. Hij laat een Bordeaux Supérieur 2010 proeven die niet op de markt is, maar daar zeker indruk zou maken. Dat hij ook een bekwame hand van rosé maken heeft, wordt mij andermaal duidelijk bij het verwerken van een teug cabernet uit het vat. Meijer werkt inmiddels binnen een totaal gecertificeerd bio-proces: van wijngaard tot kelder.

Spraakmakers

Tenslotte zijn er nog twee geboortige Vlamingen die in deze regio spraakmakende wijnen maken. Al is er intussen één al veertig jaar Fransman en vergroeid met de natuur rondom. Stefaan Massart van Château Vilatte uit Puynormand en Alain Vercouter van Château ( in renovatie) Jabasters, genoemd naar het ‘lieu dit’ eromheen. Alle twee gedreven wijnmakers die als filosofie delen dat alleen gezonde planten in gezonde grond kwaliteit in de fles kunnen brengen. Massart, die het wijnverleden conserveert in een huismuseum, verrast met een Crémant Rosé. Als één van de vijftien wijnboeren die zich daar in deze streek aan wagen. Bovendien laat hij een Merlot proeven die Nederlande importeurs eigenlijk niet mogen missen. Zóveel wijn voor het geld. Of-ie groter wil groeien? ’Nee, zo is't wel mooi’.
Jabasters trakteert ons aan het eind van een beladen dag onder meer op een Bordeaux Supérieur Premium. De naam is 'As'. Een uitzonderlijke wijn van hoofdzakelijk merlot en wat cabernet sauvignon, die de vaardige hand van de wijnmaker verraadt. Een nog niet breed bekende, perfect gemaakte wijn, met een gouden toekomst.
Samengevat: proefervaringen die hebben aangetoond dat de eenvoudigste appellations niet per definitie simpel smaken.