Hoe moet een Chinees nou weten wat Primitivo, Nero di Troja of Negroamara is?

Apulia Wine Identity. Zo heet het wijnevenement dat wijnjournalisten uit 22 landen afgelopen dagen in zuid-Italië ‘in primeur’ hebben bezocht. Ze proefden er tientallen Primitivo’s, Nero di Troja’s en Negroamara’s en werden informatief bekwaam begeleid door PR-bureau Gran Via Società & Comunicazione, Palermo. Dat fungeert als ‘press office’ voor Puglia Best Wine, een consortium dat in 2009 werd opgericht.
Bedoeling van het wijnevenement: meer bekendheid in de wereld van de wijnconsument. John Bindels reisde namens Wijnwijs.eu als wijnjournalist naar Trani om daar verslag te doen van zijn bevindingen. Hij keurde er ook de oogst 2010, die na een reeks proeverijen van de professionals vier van de vijf haalbare sterren kreeg.




Hoe moeten Chinezen en Nederlanders nou weten dat het zuid-Italiaanse Puglia wijnen levert die ze daar als godendrank beschouwen? Met die vraag heeft de wijnboeren-club, oftewel het Consortium, nogal een tijd gezeten. Totdat er uit de stapel ideeën een bruikbaar voorstel rolde: haal de ‘media’ in huis. En liefst wereldwijd. Kost minder dan een internationale advertentiecampagne. Als het programma-aanbod tenminste voldoende journalistieke aantrekkelijkheid heeft. En dat hàd het, heb ik met een veertigtal collega’s uit 22 verschillende landen mogen ervaren. Vijf dagen lang doorkruisten we de wijndistricten en proefden we de wijnen van Puglia. Van Lecce en Salentino tot Trani en Castel del Monte.

Communicatie

Waarom al die actie vanuit The Puglia Best Wine Consortium? President Luigi Robino draait er niet omheen. Het evenement ‘Apulia Wine Identity’ is bedacht om de volgende redenen:

• Puglia heeft een identiteitsprobleem.
• Dat kan alleen door middel van gerichte communicatie worden opgelost.
• Pas dan kan het doel worden bereikt: omzet-verdubbeling binnen 3 jaar, tot 200 miljoen euro

Communicators, zoals wijnjournalisten, zijn dan een belangrijk instrument om het de gezamenlijke wijnboeren zover te laten brengen. Ze verstrekken hun lezers of bezoekers, al naar de doelgroep, informatie over de kenmerken van de streek, de wijnen die daar worden gemaakt en de kwaliteitsniveaus die zij al proevend hebben ervaren. In Puglia gaat het daarbij om drie inheemse druivenrassen: Nero di Troja, Primitivo en Negroamaro. Variëteiten die historisch en agrarisch uniek worden geacht en inmiddels in allerlei versies zijn gekloond. Bedoeling: de wijngaarden het optimale te laten geven. Aangepast aan de terroir-omstandigheden, zoals bodemstructuur, ligging van de wijngaard en andere varianten binnen het microklimaat, te weten: winden, hoogte- en temperatuurverschillen. In Puglia lopen al die wijn-ontwikkelingscomponenten sterk uiteen. Daardoor alleen al kunnen wijnen van hetzelfde druiven-ras sterk in expressie uiteenlopen. Daar komt nog bij dat de wijnproducenten niet allen uit dezelfde school stammen, waardoor wijnbehandeling en wijnstijlen aanzienlijk kunnen variëren. De hoge alcoholpercentages (15 tot zelfs 18,5) vinden de wijnboeren niet verontrustend. In tegenstelling tot de meerderheid van de Masters of Wine. Die hooggradige wijnen horen bij het land en zijn soms ongenadige hitte, die in het rijpings- en plukseizoen tot boven de 40 graden Celsius kan oplopen, vindt Puglia. De zogeheten fysiologische rijpheid wordt meestal niet nagestreefd, omdat dit voor de oogstkwaliteit een brug te ver is, wil er van zo’n oogst een drink- en houdbare wijn in het glas komen. Om te voorkomen dat de wijnen te weinig zuur ontwikkelen, wordt er gemengd met rassen die aciditeit toevoegen, of wordt er eerder geoogst dan de periode die ervoor staat. De malolactische gisting wordt in Puglia overgeslagen of is bacterieel onmogelijk.

Op zichzelf interessante feiten, maar in de communicatie zal het eerder moeten gaan om de herkenbaarheid van de wijn naar streek en druivenrassen.

Ventilator

Persoonlijk stoorde mij meer dan 16% alcohol uitsluitend als die zich brandend presenteerde op het palatum of in de finale. Dat was bij de proeverijen een enkele maal het geval. Niet te voorkomen, vinden de betrokken wijnboeren. Maar dan hebben ze de Argentijnse truc nog niet geprobeerd. Laat een ventilator een uurtje boven een open cuve draaien en er kan wel 1,5% verdampen. En hoe meer alcohol er wordt ‘verjaagd’ des te minder kans op branderigheid.

Puglia, de naam van de streek, mag niet op Italiaanse wijnetiketten staan. Omdat die naam elders al is vastgelegd en beschermd. Dat blokkeert, aldus Francesco Llantonia, vicepresident van wijn-oorsprongsbeschermer Federdoc, de herkenbaarheid van de wijnen. Maar daar valt wel degelijk iets tegen te doen, heb ik het Consortium als suggestie meegegeven. Neem de naam van het wijnevenement ‘Apulia Wine Identity’ en til daar het woord ‘Apulia’uit. Dat is de oude Romeinse benaming voor de streek die wij als Apulië kennen. Zet ‘Apulia ’op de etiketten en de wijn is wereldwijd herkenbaar. Bovendien staat die naam, anders geschreven dan ‘Puglia’, voor de eeuwenoude historie en traditie die dit wijngebied kent. Francesco Llantonia en consortium-president Luigi Rubino gaan zich over de mogelijkheden beraden.

Een andere ontwikkeling die de wijnmarkt doorzichtiger kan maken is de reorganisatie die Italië voor het DOC-systeem in voorbereiding heeft. Dat gaat binnenkort op de helling. ‘Er zijn veel te veel DOC’s (wijnen van beschermde herkomst, zoals de Franse ‘appellations’ ), vindt niet alleen Llantonio. ‘ Soms voor dwerggebiedjes, die voor een buitenlander niet te traceren zijn. Daarom willen we af van die fijnmazigheid en meer DOC’s per district samenvoegen’, aldus de vicepresident van Federdoc.
Een voorbeeld voor Frankrijk, lijkt mij, waar de afsplitsing tot nog toe geen grenzen kent.

In deel 2 van deze reportage meer over de wijnen van Puglia