Klassewijnen die ‘trendy’ worden

Apulia Wine Identity. Zo heet het wijnevenement dat wijnjournalisten uit 21 landen dezer dagen in zuid-Italië ‘in primeur’ hebben bezocht. Ze proefden er tientallen Primitivo’s, Nero di Troja’s en Negroamara’s en werden informatief bekwaam begeleid door PR-bureau Gran Via Società & Comunicazione, Palermo. Dat fungeert als ‘press office’ voor Puglia Best Wine, een consortium dat in 2009 werd opgericht. Bedoeling van het wijnevenement: meer bekendheid in de wereld van de wijnconsument. Wijnjournalist John Bindels reisde namens Wijnwijs.eu naar Trani om daar verslag te doen van zijn bevindingen. Hij keurde er ook de oogst 2010, die na een reeks proeverijen van de meer dan 40 aanwezige professionals vier van de vijf haalbare sterren kreeg.


Dat verhaal van die bulkwijnen willen ze in Puglia niet meer horen. Daar komt sinds de eerste editie van Apulia Wine Identity alleen nog kwaliteitswijn vandaan. Tenminste, dat is het beeld dat consortium-president Luigi Rubino graag de wereld in stuurt. En de ruim 20 deelnemende wijnbedrijven aan deze uitgebreide presentatie hebben er alles aan gedaan om de wijnen van Puglia uit de vergeethoek te halen. Het begon al bij het eerste bezoek: Torrevento (200 hectare) in Corato. Voor mij een hernieuwde kennismaking. Vooral met de topwijn Vigna Pedale Castel del Monte Riserva. Afgelopen juni gepromoveerd tot de hoogste kwaliteitsklasse: DOCG. Vier oogstjaren op rij ( 04 tot en met 07) goed voor de hoogste Italiaanse wijngids-waardering: drie glazen. Ze koesteren daar de nero di Troja, één van Puglia’s inheemse grootheden die in verschillende stijlen wordt geproduceerd. Torrevento geeft de voorkeur aan een soepele wijn, met de nadruk op fruit en zonder dominante tannines. In tegenstelling tot Rivera in Andria (85 hectare), waar aciditeit en tannines bewust worden gecultiveerd. Omdat ze vinden dat die karakteristiek zijn voor de expressie van de druif, die daar vaak tufsteen als geboortegrond heeft. Bij Raciatano in Barletta experimenteren ze onder leiding van oenoloog prof. Luigi Moio met kwaliteitsverbetering in het veld en in de kelder. Doel: uit de nero di Troja, de montepulciano en de malvasia halen wat erin zit. Ik proef er een Nero, waarvan ik vermoed dat die eerder is geoogst dan op het tijdstip van fysiologische rijpheid. In hete jaren hoeft de wijn het op die manier niet met te weinig zuren te doen. Eigenaar Gian Michele Porro bevestigt dat. Het beste bevalt mij van deze in een fraai park gelegen azienda de Rosso 2008 van de nero di Troja. Onthard met onder andere montepulciano en malvasia. Bij Conte Spagnoletti in Andria springt er vooral uit de Terranera Castel del Monte 2004. Met het fruit van de montepulciano, de elegantie van de aglianico en het ronde van de nero di Troja.

Drie rassen

Deze rondgang was de inleiding tot een brede klasseringsproeverij van drie druivenrassen die in Puglia de dienst uitmaken: nero di Troja, primitivo en negroamaro.
Hoe deze rassen zich hebben ontwikkeld werd voor elke proefsessie toegelicht.
De nero gaf jaren geleden agressieve wijnen met een hoog tanninegehalte en priemend zuur. De fenolische structuur is inmiddels ( door klonen) sterk gewijzigd. Daardoor is het aantal ‘labels’ in vijftien jaar tijd gegroeid van 2 tot ruim 80. Zacht persen, weinig manipuleren en micro-beluchting bepalen voornamelijk de stijl die de nero soepel drinkbaar maakt. Er zijn bedrijven die deze druif altijd mengen met montepulciano. Maar pure nero di Troja kan bij de juiste behandeling klassewijnen leveren waarvan de kracht vooral in de fruitexpressie zit. De nero is overigens wel een druif die gevoelig is voor ziekten. De kleur en de grootte van de bessen verschillen van het vroegere type. Er is 1300 hectare aangeplant in de regio Castel del Monte. En in heel Puglia zo’n 5000.
De primitivo, is in 1984 wetenschappelijk vastgesteld, heeft het DNA van de zinfandel. En ook de plavac uit Kroatië heeft er veel van weg. Taranto huisvest de primitivo op op rode ijzerhoudende grond en leisteen. Salento produceert weer een ander type wijn, uit het winderige klimaat van de Ionische zee. In de heuvels is het verschil tussen dag- en nachttemperatuur weer groter en merkbaar in de zuurstructuur.
De primitivo doemt voor het eerst in de zeventiende eeuw in Italië op. Het is een sterk, hittebestendig ras met een gemakkelijk uitdrogende schil. De druif is vroeg rijp en heeft weinig tannine. De trossen zijn klein en niet kleurbestendig. De wijn is soepel, niet al te complex en rijpt bij voorkeur op eerder gebruikt hout. Het alcoholgehalte kan tot 18 % oplopen, zonder dat de balans verdwijnt.
De negroamaro is dé druif in en rond Salento. Het ras, denken Italianen, is vanuit de Balkan het land in gekomen, maar was in Griekse en Romeinse tijden al bekend. Voorheen diende de wijn uitsluitend om wijnen uit noord-Italië te verbeteren. Omdat de kleur zo intens en de alcoholische structuur zo stevig was. In de jaren zeventig werden de wijnboeren meer kwaliteitsbewust en kwam er een omslag.
En nu biedt de negroamara zelfs topwijnen van subtiele textuur. Kenmerken: rijp rood klein fruit, kruidigheid, donkere kleur, frisheid, aangename tannines. Wordt de druif laat geoogst, dan heeft de wijn iets van een Amarone of een Sfursat della Valtellina, met een vleug ziltigheid van de Middellandse Zee.
Van deze drie rassen heb ik enkele honderden wijnen gepioefd in drie sessies in restaurants en bij de wijnhuizen zelf, op locatie of tijdens de individuele presentaties in Trani.

Voorkeur

De naar mijn smaak beste wijnen:

• Milleuna Tretarante 2008 DOC Primitivo di Manduria. Veel fruit, sap, fris, goede aciditeit, perfecte balans.
• Tenute Rubino Visellio 2008 IGT Salentino Primitivo. Klassewijn van 60 jaar oude bushvines. Zachte aanzet, soepel in de mond, aromatisch, sap, concentratie en lengte.
• Polvanera 17 Primitivo Gioia del Colle 2008. Wijn van leisteen. Veel zacht klein rood fruit, sappig, uiterst toegankelijke DOCG , iets drogende tannines, lange finale.

Voor Puglia deel 1 klik hier