Als columnist moet je in dit tijdperk vam snelle emotionele explosies en onbeheerste driften voortdurend op je tellen passen. Er hoeft maar een woord verkeerd te vallen of je wordt getrakteerd op een digitaal offensief van bedreigingen. Zo ontkwam een collega onlangs nauwelijks aan een electronische gijzeling nadat hij met recht en reden geweigerd had een gootsteenwijn de eredivisie in te schrijven. Dagenlang hielden schermterroristen zijn verbinding onklaar. Totdat een doorknede hacker-vreter hem uit de puree hielp.

Weer een andere collega werd wekenlang met schunnige plaatjes bestookt omdat hij een niet nader te noemen 'importeur', inmiddels als bedrieger ontmaskerd, terecht twijfelachtige praktijken had verweten. Kortom: lieden die niets beters hebben te doen, scheppen er kennelijk behagen in hun frustraties op anderen uit te leven met de e-mail als webwapen.

Verveling

Er zijn hele clans actief van individuen die zich 'te pletter' vervelen en hun onlustgevoelens richten op iedere uiting of elk verschijnsel, dat inbreuk maakt op hun verziekte, enggeestige opvattingen. Wie bepaalde (en dus niet alle) loggers, bloggers en prikborders met een stroomstoot uit hun krogten jaagt, weet wat ik daarmee bedoel. Die onderscheiden zich als het grauw dat zich in de wijn-onderwereld vanuit een benepen wij-gevoel in een bepaalde pikorde zwetst en met buurtverenigingsacties tevergeefs probeert de ladder naar de bovenwereld te beklimmen. Lees hun gestoorde afscheiding die als gif door de kieren van het web sijpelt om vervolgens tot niets te verdampen. Neem kennis van hun taalbarbarisme als illustratie van hun geflipte geest, van waaruit de vermolmde boodschap al vervluchtigt nog voordat zij ooit maar in staat is iemands aandacht te trekken.

Geen spaan

Deze clans, die ik gemakshalve maar typeer als 'webgangs', kennen ook varianten. In de vorm van toetspara's die solo willen afrekenen met alles wat hen in de schermcommunicatie tegenstaat. Ze beginnen met een intimiderende toon aan te slaan, waarvan dan tenslotte- mits trefzeker van repliek gediend – geen spaan heel blijft. Zo werd mij zo'n twee maanden geleden in de gebiedende wijs verzocht een column te verwijderen die de afzender niet aanstond. Of liever: zijn kennelijke netwerk - 'relatie' niet. Dat is een Brabants restaurant, dat ik eerder over de hekel heb gehaald omdat de keukenprins, eerder cateraar voor miljonairs, geen kans zag voor minder dan EUR 39 een fatsoenlijk menu te leveren. Wijn moet er per glas al bijna evenveel kosten als de inkoopprijs die deze van god gegeven non-sterrenkok inkoop voor een hele fles had neergeteld. Het loopt daar in het goede Strijbeek nog steeds niet storm, zodat de bedrijfsstrategie vooralsnog lichtelijk wankelt. Maar in plaats van een open gesprek met de columnist aan te gaan bij een deugdelijk glas, spande de uitbater z'n huisstijlontwerper (of zoiets) 'Enorm Design' voor de ploeg. En op 13 mei van dit jaar mocht ik de volgende e-mail ontvangen, die ik hier letterlijk citeer: "Na het lezen van een zeer triest bericht over De Hertog van Brabant verzoeken wij u het bericht aan te passen of te verwijderen. Hier wil ik niet meer woorden aan vuil maken, maar laat het wel duidelijk zijn dat dit bericht verdwijnt, zo niet kunnen wij hier zelf ook voor zorgen." Was getekend 'Enorm Design'. De naam van de afzender stond er ook bij, maar hou ik tot nader order voor me.

Ontkracht

Ik heb teruggemaild dat in dit land persvrijheid heerst. En dat wij geen dictatuur zijn waarin men kan voorschrijven hoe een journalist zich dient te gedragen. En als de afzender zou willen weten hoe het met die vrijheid wettelijk staat, hij zich kan wenden tot de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Of bij het Openbaar Ministerie bijvoorbeeld tot het College van Procureurs generaal. Ik voegde eraan toe: "Mocht ik uw reactie als een bedreiging aan mijn adres moeten opvatten, dan zal ik daarvan direct aangifte doen en de tekst publiceren." Nog diezelfde dag werd de spierballentaal van de Enorm Designer ontkracht. Zijn reactie: "U hoeft dit uiteraard niet te zien als een Bedreiging, maar bij het lezen van de tekst vond ik het naar hoe het kan zijn dat u er zo over denkt. Maar dat ten zeide. Bij deze sluiten we deze discussie en begrijp ik het vanaf uw kant." Formulering en spelling van dit antwoord geven al aan dat we deze mislukte poging tot intimidatie niet in de gelederen van de geletterden moeten zoeken.

Aan de haal

Ik heb besloten deze tekst alsnog te publiceren omdat die symptomatisch is voor de enge opvattingen over de vrijheid van een columnist, zoals die blijkbaar ook in de wijn(onder)wereld de ronde doen. Nog dezer dagen werd een collega van Perswijn op een wijnprikbord aangevallen, omdat hij iets ludieks over de snor van deeltijd- wenswijnboer Ilja Gort ten beste had gegeven, de man die zelf niets liever doet dan concurrenten verbaal slachten. De columnist deugde daarom niet. De hoofdredacteur van het blad al evenmin, want die had toch maar laten gebeuren dat de gewraakte schrijver ‘met het blad aan de haal’ was gegaan. Moet u nog koffie?

Zelfmedicatie

Wie niet gehinderd door enige kennis van zaken en zonder zinnige argumenten afgeeft op columnisten door maar wat voor zich uit te leuteren, diskwalificeert zichzelf en daarmee tevens het medium waarvan hij zich bedient. Daarom zullen wij ons van digitaal gebazel uit het ongerijmde weinig aantrekken. Het is niet meer dan zelfmedicatie voor een op hol geslagen geest, waaraan iedere discussie bij voorbaat is verspild. Maar wordt het te gek dan moet de grens worden aangegeven en dienen de overschrijders publiekelijk in de vitrine van het Onbenul te worden geplaatst. Al is het alleen maar om het goedwillende wijnvolk te behoeden voor de verloederende besmetting van een hoog democratisch goed: het vrije woord.