Wie denken die Canadese literatuurvlooiers wel dat ze zijn? Ze bezorgen wijndrinkers hartritmestoornissen en ontregelen alle Fransen die tot nog toe in de Franse Paradox hebben geloofd.  Want deze hoog geleerden pretenderen erachter te zijn gekomen dat hun collega’s en de Wereldgezondheidsorganisatie ons al decennia voorliegen. Laat je niks wijsmaken, roepen ze, wijn deugt niet voor je hart. En evenmin voor je lever. Al is het maar een glas per dag.

Geen verband

Hoe die wijsneuzen daarbij komen, vernam ik dezer dagen van een collega in Toronto. Die had de schokkende studieresultaten opgepikt bij het centrum voor ‘verslaving en geestelijke gezondheid’, zaken die elkaar in feite uitsluiten, maar niettemin deze begenadigde vorsers hebben opgeleverd. Inmiddels heeft de medische staf er alles aan gedaan om de bevindingen wereldkundig te maken. In kranten, maar ook op Canada.com. Teneur van de conclusies nadat er 44 “internationale studies” uit de laatste 20 jaar waren doorgenomen: er is geen verband gevonden tussen wijndrinken en het ‘voorkomen van hartaandoeningen’ (heart disease prevention).

Met andere woorden: wie wijn drinkt, moet niet denken dat hij een ‘veilig’ hart heeft. Een open deur van de eerste orde. Want je kunt door allerlei ándere oorzaken een hartziekte krijgen. De Franse hoogleraar Renaud, beschouwd als de ‘uitvinder’ van de Paradox, heeft dat ook nooit ontkend. Gezond eten plus een glas rode wijn (met anti-oxidanten) vermindert het risico dat (krans)aders dichtslibben. En dat betekent minder kans op een hartaandoening. ‘Minder risico’ is van een andere dimensie dan ‘voorkómen'.

Beschieten

Opmerkelijk is in dit verband dat de befaamde Franse oncoloog prof. David Khayat half januari in Parijs verklaarde dat hij geen verband heeft gevonden tussen matig wijndrinken en het ontstaan van kanker, nadat hij alle relevante internationale studies over wijn en gezondheid had bestudeerd. En daar zaten er een hoop bij die niet deugden, voegde hij eraan toe. Khayat zei tevens dat wie geen wijn drinkt uitsluitend daardoor nog niet aan darmkanker ontkomt.

Kortom: de gelovigen en de heidenen blijven elkaar maar beschieten met bevindingen. En boze tongen beweren dan dat het eerste kamp onder bescherming staat van de wijnindustrie die onderzoek zou sponsoren. En dat het andere zich in de publiciteit vecht om meer overheidssubsidie los te peuteren.

Doorprikbaar

Met de quasi-geleerden die gemakshalve beweren dat bepaalde muizenreacties op proeven ook relevant zijn voor die bij mensen, heb ik al eerder afgerekend. Zogenaamd wetenschappelijke artikelen daarover neem ik nog nauwelijks serieus, al was het alleen maar omdat wij geen staart hebben. Maar net zo doorprikbaar zijn al die studies naar de inhoud van andere studies, die in voetnoten naar weer andere studies verwijzen. Hebben die Canadezen de inhoud zomaar voor lief genomen en uitsluitend gezocht naar verbanden die er niet uit naar voren kwamen? Hebben ze aan die inhoud eigen interpretaties gegeven? En hebben ze ook aandacht geschonken aan al die studies en onderzoeken die de laatste 2 jaar over de invloed van wijn op hartziekten zijn verschenen en waarin risicovermindering uitgedrukt in percentages werd aangetoond? Of is er wellicht, zoals in zoveel andere inhoudelijk betwistbare studies, in een vlaag van publiciteitsgeilheid gehandeld? Voer voor wetenschappers in dit ‘veld’ meer dan te over.

Nooit gelijk

Afgezien daarvan vraag ik mij al jaren af al die studies over wijn en hart zomaar naast elkaar kunnen worden gelegd. Ten eerste zijn de populaties van de steekproeven nooit gelijk. Ten tweede hebben we te maken met proefpersonen van verschillende constitutie, die onder uiteenlopende omstandigheden leven. Ten derde kunnen proefpersonen met een gezond hart van wijn reacties in andere organen krijgen, die dan voor het onderzoek niet meetellen. Ten vierde drinken die proefpersonen nooit allemaal dezelfde wijn uit dezelfde wijngaard van dezelfde jaargang van dezelfde wijnmaker. En tenslotte zijn de waarnemingsperioden waarin proefpersonen worden geobserveerd nooit gelijk.

Dus nogal wat verschillende variabelen, die de meetresultaten in feite vertroebelen. Dat levert een lappendeken aan bevindingen op, waarmee alleen degene iets kan die daar naartoe heeft gewerkt. De buitenstaander gelooft het zo langzamerhand wel. Schudt hoogstens z’n hoofd bij de volgende ’onthulling’. En spoelt de bittere smaak weg met een resveratrolrijk glas. Al schijnt ook dat, aldus de zwalkende geleerden, heilzaam noch heelzaam te zijn..