Op ’s lands therapeutische prikbord las ik dat ik ‘weer lekker bezig ben’. Meer dan vijftig reacties op mijn laatste column: Wijn in de krant. ‘Voor de afwisseling’ eens een stuk waarmee mail-rebel ‘uw Hendrik’, het eens is. En dat wil wat zeggen, nadat hij eerder vanwege enkele grofheden aan mijn adres tot de orde werd geroepen. Waarna de club - fatsoensregels werden aangescherpt.

Hendrik, de man met het afritsbare geweten, maakte dus ‘reclame’. En die lokte in dit subcircuit van wijnkletsers een uitgebreide discussie over de waardering van wijncolumns uit. Het zal wel niemand verbazen dat wie boerenkool is gewend, daar anders over denkt dan de artisjokgenieter.

Complimenten

Naar verwachting zaten er ook weer enkele reacties bij van ondermaats niveau. Niet ongewoon in deze krogten. Maar ik mocht mij anderzijds verheugen in een reeks complimenteuze volzinnen, die ieders ijdelheid zouden strelen. Temeer omdat enkele andere prikkers vervolgens, en voor wat het waard is, als supporters optraden. Nou weet ik eindelijk wat ik produceer: columns die vanwege hun ‘literaire’ en ‘culturele’ waarde straks bij Christies zullen worden geveild. Ik zal ze in origineel klad bewaren.

Gepromoveerd

Halverwege de discussie raakte de ‘denkpiste’ vervormd. Allerlei zwetsers die er nooit voor hebben doorgeleerd begonnen zich quasiserieuze uitspraken over schrijfstijlen en wijnjournalistiek te permitteren. Alsof ze grossierden in professoraten aan het VMBO. Daarbij ontvouwden zich denkbeelden van het kaliber dat leesvoerconsumenten geregeld bij de kapper ten beste geven. Er was er zelfs een bij die zichzelf tot ervaringsdeskundige promoveerde omdat hij ooit clubblaadjes met ‘branche’-nieuws en ingezonden oraties had gevuld. De man fungeert nu bij de prikkers als normbewakend uitsmijter. En dat type imponeert graag. Regelmatig bestuift hij zijn achterban met grootspraak uit eigen wijnkelder.

Op de duur lag er een schroothoop aan deerniswekkende standpunten, die iedere gekwalificeerde wijnjournalist maar het beste kan negeren. Daaraan ontsteeg al spoedig de stalige lucht van het eigen, onomstotelijke gelijk. En in deze wijnspelonken weegt dat zwaarder dan wat de bovenwereld aan gangbare opvattingen koestert. Ik heb al meegemaakt dat deze broederschap zelfs de onafhankelijke rechter nog de oren wilde wassen, omdat hij columnisten teveel ruimte voor parodie en satire zou bieden, als deze prietpraters al doorhebben wat daaronder wordt verstaan. Ik heb het dan over stijlvaardigheid en taalacrobatiek die aan kromschrijvers niet zijn besteed. Ze weten maar amper waarover ze het hebben. Op eigen denkkracht komen de Verenigde Bazelaars niet verder dan wijnjournalisten bij voorkeur te verslijten voor ‘ gratis vreters en zuipers’. Dan ben je overal vanaf. Hoe doorschouwbaar zijn de eenvoudigen van geest.

Onbenul

Die mentaliteit zegt meer dan voldoende over de ‘klasse’ die we in dit gezelschap zoal ontmoeten. En toch wil de ironie van het lot dat deze leuteraars zich met het uitdrukkingsvermogen van anderen bemoeien, terwijl zij daar zelf het kampioenschap stuntelen in hebben bereikt. Hun vroegere onderwijzers zouden zich schamen voor de armoe die van hun teksten druipt. Er zitten er bij die het nooit verder dan een taal -‘schat’ van 500 woorden moeten hebben gebracht. En die er geen been in zien wijnschrijvers of journalisten vanuit die handicap de maat te nemen. De arrogantie van het onbenul.

Ontspoord

Enkele voorbeelden. Van ‘interpunctie’, aangenomen dat ze dat woord in de Dikke van Dale opzoeken, hebben die sub-vino’s nog nooit gehoord. Komma’s waar punten moeten staan. Opsommingen zonder leestekens. Hoofdletters die naar eigen inzicht worden gebruikt of geschrapt. Citaten die clandestien worden uitgebreid. Geen benul van verbuigingen of de bijbehorende plaats van de apostrof. En dan het taalgebruik zelf. Stelselmatig gebruik van ‘hun’ als het ‘zij’ moet zijn. Bezwaren? Geen muggenzifterij. Zij weten het beter ‘als jouw’. Spelfouten bij de vleet. Ergerlijke missers met d’s en t’s. Grammaticale uitglijders. Knullige formuleringen. Krakkemikkige zinsbouw. In goed importvaderlands samengevat: you name it. Van mij mogen ze als excuus gebruiken dat het om de boodschap gaat. En dat die verpakking maar bijzaak is. In het ergste geval krijg je dan van die geheimtaal, waarmee taalbarbaren zich in eigen gelederen voor blunders en dus voor gezichtsverlies behoeden. Een herkenbaarder stigma kunnen ze zichzelf nauwelijks bezorgen. Maar laat ze hun mond dan met meuk spoelen als daar het woord journalistiek is uitgerold.

Kromspraak

Een kleine greep uit de onzin van wijnkletsers:

• Met content significant genereren.
• Ik ben niet erg op de hoogte van Loirewijnen.
• Je zit dan in de L’Orleanais.
• Het schrijven wordt gewoon gedaan door...
• Afhankelijk zal alleen maar moeilijker worden.
• Naast wijngaarden houdt hij zich ook bezig met...
• Ik moest maandelijks de overpijzingen als hoofdredacteur schrijven.
• Gaat de oplage en verdiensten dan in gelijke mate omhoog?
• Iemand als mij heeft daar weinig aan.

Wortelrot

En dat is dan nog maar de oogst van een paar dagen. Het is niet uitgesloten dat deze taalverkrachters, zelfs als ze met een fles wijn op dubbel zien, na het lezen van dit rijtje nog altijd niet snappen wat daar dan fout aan is. En daarmee kom ik aan de essentie van dit verhaal. Want vanuit een soortgelijk gebrek aan zelfkritiek en breinbagage wordt in die onderwereld een waangeloof verspreid, dat de reputatie van de bonafide wijnschrijverij en –journalistiek wortelrot kan bezorgen. En daartegen mogen wat mij betreft bestrijdingsmiddelen worden ingezet die de kracht van Bordeauxse pap dubbel kwadrateren.