Koppenmakers in de “schrijvende” media. Ze kiezen nogal eens voor een vlag die de lading niet dekt. Dezer dagen ook weer in Elsevier. "Liefhebbers van Franse rode wijn leven langer" stond daar boven een artikel. Waar of niet waar? Hou het maar op het laatste. Want dat uitsluitend drinkers van Franse rode wijn het langer uitzingen dan andere "innemers", is een stelling die in haar strekking op z'n minst te grof is.

Het gaat erom wie die drinkers zijn, hoe het bijbehorend eetpatroon is en welke rode wijn er dan hoe vaak in het glas komt. En als dat allemaal precies is vastgesteld, rolt er zonder twijfel een categorie uit die het langer volhoudt dan de rest.

Afkraken

Maar denk niet dat we er dan al zijn. Want wetenschappers houden ervan elkaar af te kraken om daarmee aan te tonen dat zij van een indrukwekkender kaliber zijn dan hun verguisde "collegae". Wie weet levert dat weer ergens een onderzoekbudget op. En zou daarmee in alle gevallen "waardevrij" worden omgesprongen, dan zou dat onze kennis nog kunnen verdiepen. Helaas, de feiten wijzen maar al te vaak uit dat onderzoekers in hun eindrapport weglaten wat hun broodheren onwelgevallig is. En aandikken wat vooraf al als gewenste uitkomst "ter overweging" was meegegeven. Het aldus gemanipuleerde onderzoekresultaat onthult dan hoogstens halve of zwak onderbouwde waarheden. En over onderwerpen als “Wijn en gezondheid” zijn er daarvan al tientallen gepubliceerd. Kenmerkend daarbij is dat iedere volgende onderzoeker de bevindingen van zijn voorganger ofwel niet "representatief" genoeg vindt, ofwel te onnauwkeurig. Want wie beweert dat twee of drie glazen rode wijn per dag iemands risico op hart- en vaatziekten verminderen, wordt meteen links ingehaald door onderzoekers die vinden dat dit net zo goed opgaat voor whisky, jenever of bier.

Vergeleken

Intussen hebben de wijnconsortia in een crisisgevoelig Frankrijk niet stil gezeten en laten nagaan of wijn met de nadruk op "helende" drank beter te verkopen is. Daar werden ze onverwachts bij geholpen door Britse onderzoekers. Die zijn binnen de polifenolen, beschermende stoffen in de wijn, gaan zoeken naar een specifieke remmer van hart- en vaatziekten. En wat vonden ze? Behalve resveratrol, dat we uit de druivenschil al langer kennen als verdrijver van slecht cholesterol, is vooral procyanidin het voorbehoedmiddel tegen vernauwingen. En dat zit niet in dezelfde hoeveelheid (maximaal 1 gram per liter) in onverschillig welke rode wijn. De Britse onderzoekers, die hun bevindingen doorgaven aan het gezondheidsblad Nature, stelden dat vast nadat ze rode wijnen uit alle windstreken met elkaar hadden vergeleken. Ze vonden dit: hoe langer de wijn gist, des te meer beschermende stof aan de druif wordt onttrokken. Korte gisting: weinig procyanidin. De resultaten verschillen trouwens per druivensoort. Als gezondste staan te boek de tannat, de nebbiolo en de cabernet sauvignon. In Frankrijk sprong vooral de Gers eruit als geboortegrond van uiterst gezonde rode wijn. In Italië was dat Sardinië. Dus ook "terroir" heeft met de aanmaak van dat voorbehoedmiddel te maken. Wijnen uit die streken blijken vijf tot wel tien maal zoveel beschermende stof te bevatten als Spaanse of Australische. Dat mensen in die gebieden gemiddeld langer leven dan elders hebben wetenschappers eveneens vastgesteld. Maar of dat nou uitsluitend komt door die specifieke rode wijn bij het eten is niet bewezen.

Sceptisch

Bij het bestuderen van die andere ziekteremmer, resveratrol, is de onderzoekers gebleken dat de aanwezigheid van die stof in schillen van blauwe druiven de aanmaak van een bepaald enzym bevordert. Voeg je dat "Sir 2" toe aan gistcellen, of geef je het aan vliegen of wormen, dan wordt hun levenscyclus met zo’n 60 % verlengd. Voor de mens, die tot heden buiten dit onderzoek is gebleven, zou dat betekenen dat-ie er dan zo’ n 120 jaar bij krijgt. Reden temeer om sceptisch te blijven tegenover dit soort extrapolaties. Als we tenslotte samenvatten wat al die wetenschappers totnogtoe over wijn en gezondheid hebben aangedragen, dan kom ik tot de volgende opsomming:

• Vooral rode wijnen uit de Gers en Sardinië, mits van de `’gezondst” bevonden druivensoorten en lang gegist, beschermen tegen hart- en vaataandoeningen.

Kun je op grond van een gezondheidsvoordeel aan marktaandeel winnen? Ik denk van niet. Wijn kwalificeert zich eerst en vooral door zijn smaak en structuur. En niet omdat-ie ergens "heilzaam" voor is.