Afgelopen jaar stond Rotweingut Iby Horitschon, Mittelburgenland, nog niet met drie sterren in Oostenrijks belangrijkste wijngids, de Falstaff. Nadat ik de wijnen in Dusseldorf andermaal had geproefd, voeg ik mij af waarom niet. Iedere samensteller van een classificatie kan worden tegengeworpen dat die per definitie arbitrair is, onder meer omdat keurmeesters verschillend proeven en van huis uit hun voorkeuren hebben. Maar de optelsom van beoordelingen laat bij Iby maar weinig ruimte voor kwalitatieve twijfel aan die derde ster.

Fotobijschrift: De familie Iby, thuis in Horitschon. Iedereen werkt op het wijngoed.

Hoogstens hangt die nog af van langdurig bewezen kwaliteit over de hele linie. En daar zit dit wijngoed inmiddels vlakbij. Niettemin kan iedere opgemerkte wijziging in de wijnfilosofie uitgelegd worden als een onderbreking van de lijn.

Voorschot

Dat zou in dit geval naar mijn oordeel een misvatting zijn omdat ik in Iby’s wijnen al jaren een constante, stijgende kwaliteit bespeur, die hem eigenlijk niet meer uit de eredivisie kan houden. Ik wacht dus met spanning het klassement van 2008 af en permitteer mij daar zelf al een voorschot op. Want wat dit wijngoed mij dezer dagen aan nieuwe jaargangen bezorgde, bevestigt die klasse alleen maar. Die sprak het sterkst uit het meesterschap dat dit huis heeft bereikt met de blaufränkisch, waarvan Mittelburgenland de geboortestreek is en die daar nooit onrijp of extractarm in de fles komt. In een enkele cuvee wordt die geassembleerd met merlot. De vinificatie is dan afgestemd op een houdbaarheidsperiode die de vijf jaar overstijgt.

Streektypisch

Intussen is er één wijn in de collectie die de DAC-aanduiding in de volledige schrijfwijze op het etiket heeft. Dat is de Blaufränkisch Mittelburgenland 2005 Districtus Austriae Controllatus, de aanduiding voor beschermde herkomst van een gebiedstypische wijn. Iby heeft er meer in huis, maar die noemt hij gewoon DAC’s. De tweede inheemse druif bij Iby is de zweigelt. Meer rassen gebruikt dit huis niet meer, sinds de cabernet sauvignon is gerooid. Of het zou nog een restant pinot noir moeten zijn, die ik na de jaargang 2004 niet meer bij de bekroningen ben tegengekomen. De cabernet is verdwenen omdat die de wijnen groene tonen bezorgde. En de Pinot is in dit klimaat niet altijd even gemakkelijk handelbaar.

Bijgestuurd

Sinds de familie-oenoloog Anton Iby jr voor de volledige vinificatie tekent, wordt de wijnfilosofie geleidelijk aan bijgestuurd. De wijnen zijn, sinds ik ze proef, eleganter geworden. Ook krachtiger. Frisheid, vrucht en mineraliteit zijn nu de belangrijkste karakteristieken. Onrijpe tonen zijn verdwenen. De houtpresentie is teruggedrongen. Iby wil zich in deze periode vooral onderscheiden door terroir in de wijn te laten spreken. Het pannonische klimaat, richting Hongaarse grens maar niettemin nog beïnvloed door de Neusiedlersee, is daarbij ‘meegenomen’. Iby is terwille van een ideale druiven-‘habitat’ ook begonnen alle kunstmest uit te bannen. Alleen als de bodem een onaangetaste voedingsbron is, kan hij gezonde druiven voortbrengen. Dan dringen de stokwortels ook dieper door in de lemen zandbodems van deze streek. De druif wint daarmee aan kruidigheid. Vooral wijngaarden als Dürrau en Hochäcker geven oogsten met dat kenmerk. In de Dürrau 2004 kwam ik een fraaie concentratie tegen, afkomstig van oude wijnstokken, in combinatie met een streng gelimiteerde opbrengst.

Lichtere wijn

Het is de bedoeling om straks het hele wijngebied, inmiddels 15 hectare, biologisch te gaan behandelen. Iby gebuikt voor de fermentatie kunstmatige gisten omdat het niet anders kan. Maar hij weigert principieel het gebruik van additieven, zoals stabilisatiemiddelen en houtsnippers. Sinds 2004 is er ook sprake van alcoholreductie. Er gaan alleen nog wijnen tussen 12,5 en 13,5 % in de fles. In de oude situatie heb ik nog 14,5 % meegemaakt. Er werd toen nog gechaptaliseerd. Maar de hooggradige wijnen die dat opleverde, garandeerden daarom nog geen ontwikkelingspotentieel. En omdat alcoholarmere wijnen beter verteerbaar en minder vermoeiend zijn, heeft Iby van aansuikering afgezien. Wat zoet is er bij bepaalde wijnen nog wel, maar dan eerder van het rijpe materiaal. Voor de DAC Mittelburgenland is meer dan 2,5 gram restsuiker per liter overigens verboden.

Houtgebruik

De nieuwste jaargangen die ik proefde gaven een goed beeld van de recente wijzigingen in wijngaardbeheer en vinificatie. De classics, vooral bedoeld voor ongecompliceerd drinkplezier, krijgen een afronding in grote vaten (foeders). De overige rijpen op meestal eerder gebruikte barriques, om al te geprononceerd hout te voorkomen. De blaufränkisch- wijnen zijn doorgaans sappig, hebben een mooie waaier van braam, zwarte kers en bes, maar zijn ook vaak kruidig. Dat gold minder voor de jaargang 2005, een moeilijk jaar voor dit ras, dan voor de voorgaande oogst. De Classic DAC van dat jaar heeft overigens wel milde zuren.

Nieuwe naam

Nieuw in de collectie is de wijn s’Blend it, assemblage van zweigelt en merlot. Zacht in de mond, kersen, chocolade en een vriendelijke aciditeit. Bij de Chevalier 2005 reserve proefde ik vooral mineraliteit en mooi versmolten tannines . Ook de vulling en de balans mogen er zijn. De Quintus 2005 reserve springt eruit om z’n hoge extractgehalte. Dat bezorgt de wijn tegelijkertijd een licht zoetje. Rozemarijn, tijm, thee en tabak zijn herkenbare aroma’s. Harmonische wijn uit Iby’ s beste wijngaarden. Opmerkelijk lange finale. In 2007 zijn de 2004 Dürrau (92 punten), de 2005 ’s Blend it (88 punten) en de 2005 Chevalier reserve ( 89 punten ) in de topregionen van de Falstaff beland.

Een deel van Iby’s collectie wordt geïmporteerd door Sauter, Maastricht. Maar ook de rest is meer dan de moeite waard.