Al bijna 20 jaar drinken we Vins de Pays d’Oc. Een verzamelnaam voor allerlei wijnen. Er zitten ‘merken’ bij, maar ook alleengangers van kleine boeren, die sinds het verscheiden van hun voorbeeldige grootvaders nooit iets hebben bijgeleerd. Niemand kan er een klare en sluitende definitie van geven. Ooit heb ik eens geprobeerd die zuidelijke wijnen achter een accolade te krijgen. Daar kwam toen zoiets uit als: wijnen van druivensoorten die elders vaak verboden zijn en aan minder strenge kwaliteitseisen hoeven te voldoen dan de ‘appellations’. Scherper kon ik het beeld voor dit uitgestrekte gebied toen niet krijgen. Gemakshalve rekenen ze daar de Roussillon in de wandeling ook maar bij. Maar daarin kan ik niet meegaan. Ten eerste niet omdat de wijnen uit dit bergdepartement in karakter sterk van die uit de Languedoc verschillen. En vervolgens niet omdat daar buiten de ‘appellations’ maar een paar ‘landwijnen’ van voorgeschreven rassen worden gemaakt. Die gingen ooit onder namen als Côtes Catalans en Fenouillede in de fles. Maar zodra weetgierige wijncursisten met die namen vertrouwd raakten, gooiden ze daar, in naam van de Vereenvoudiging, het roer alweer om.

 

In het begin presenteerden die Pays d’Oc-wijnen zich nogal rommelig. Ze waren er, omgerekend, al voor goed één euro de fles. Na zo’n 10 jaar praktijk tekenden de kwaliteitsverschillen zich steeds markanter af. Je had wijnen die zich- ook in prijs- tot ver boven de middelmaat hadden opgewerkt, zoals Mas de Daumas Gassac. Daarnaast kregen we de bekende meuk voorgezet, waarvan ik op een proefdag in Breda eens 150 voorbeelden kreeg te verdouwen. Die laatste categorie is, merkwaardig genoeg, nog steeds niet verdwenen, alle rooipremies ten spijt. Dat bracht de wijnboerenorganisatie er rond de eeuwwisseling toe te gaan ‘opteren’ voor een classificatiesysteem. Dat zou dan zodanig moeten functioneren dat al van het etiket afleesbaar zou moeten zijn of je nou met een kanjer of een slapjanus te maken had. Enkele jaren terug sprak ik daarover met de toenmalige opperbaas van de ‘Vins de Pays d’Oc”. Die was toen al op zoek naar onderscheidende termen als ‘Grand Languedoc’ of ‘Vin de Pays d’Oc Excellent’.Want de flying winemakers uit Australië hadden daar de boel eens goed opgeschud en voor elkaar gekregen dat er anders werd geoogst en beter gevinifieerd. Helaas, die wat pompeus klinkende voorstellen kregen nooit voldoende steun. Of het staatsinstuut voor wijnen van beschermde herkomst wees ze af, omdat die elders al werden gebruikt en zo misverstanden zouden kunnen uitlokken.

Gepikt

En zie: na twee decennia is het gelukt een soort classificatiesysteem door te voeren. Dat dan weliswaar in z’n ‘basale’ opzet is gepikt van de wijnjongens van de Rhône, maar er gebeurt tenminste wat, al is het dan op z’n Frans. De Languedoc verkoopt wereldwijd zo’n slordige 650.000 flessen Pays d’ Oc-wijn per jaar. Er mogen liefst 32 druivenrassen in die wijnen worden verwerkt, zowel mono als in assemblages. Die plas is vanaf nu opgedeeld in 3 categorieën, louter ‘naar marktpositie en prijssegment’, aldus een officieel persbericht. Dat vergemakkelijkt weliswaar de promotie, maar zegt op zichzelf niets over kwaliteit, al valt er – met enig voorbehoud - verband te leggen tussen prijssegment en wijnklasse.

Indeling

De indeling is ruwweg:

• Collection. Staat voor ‘kwalitatief hoogwaardige’ wijnen. De paradepaardjes zogezegd. Ze worden geacht ‘identiteit’ te hebben, gekoppeld aan ‘terroir’ ( bodem, ligging en microklimaat) Opvallend is dat niet de wijnen op het etiket, maar de wijnboer wordt aangeduid als ‘ambassadeur’. Er wordt dus weer eens niet geredeneerd vanuit de consument, die voor de zoveelste keer maar moet zien hoe hij er wijs uit wordt.


• Style. De term voor makkelijk drinkbare wijnen. Die hebben een goede prijs-/kwaliteitsrelatie en zijn, aldus de wijnbouwersorganisatie, van ‘voorspelbaar’ niveau. Bestemd voor de consument die niet veeleisend is.


• Seduction. Basis van de kwaliteitspiramide. Hier gaat het om ‘technisch goedgemaakte merkwijnen’ van basiskwaliteit. Ze komen in populaire verpakkingen op de markt.

Doolhof

Waarom die laagste geklasseerde wijnen nou ‘verleiders’ worden genoemd, zal ik maar toeschrijven aan ondoorgrondelijk Frans strategisch denken. Of je zou er door het drinken van dit spul toe verleid moeten worden iedere volgende fles te laten staan, omdat er betere zijn. Kortom: weer een typisch Gallisch systeem, dat de consument amper de keuze-informatie bezorgt waarnaar hij op zoek is. De wijndrinker wordt nog steeds geconfronteerd met een doolhof aan Pays d’Oc-wijnen die geen enkele kwaliteitsaanduiding op het etiket hebben. Daarmee wordt weer eens bevestigd dat het de Fransen niet in de eerste plaats is begonnen om duidelijkheid voor de consument. Goed daarom dat er professionele voorproevers blijven die de wijndrinker leren hoe het kaf van het koren te scheiden. Als we maar genoeg meuk laten staan, komt die straks vanzelf het land niet meer in. En dan wordt op de(n) duur alsnog gerooid, wat al lang had moeten verdwijnen.