Wijneliers doen het steeds vaker. Zich ‘vergrijpen’ aan de maandag. Dan doen veel horekaffers de deur dicht. Ze gaan dan zelf stappen. Of tellen of ze al geld genoeg hebben binnen geharkt om nog meer dagen te sluiten. En daar is geen personeel bij nodig. Bij wijze van professioneel ‘uitje’ kiezen die vrije lieden dan vaak voor een wijnproeverij. Want daar kun je bedreven raken in het keuren van wat wel of niet lucratief op de wijnkaart ‘hoort’. Wijnverkopers willen daar graag een handje bij helpen. Zo graag zelfs dat het ongecoördineerd beslag leggen op de maandag ‘ongebonden’ proevers nogal eens in de problemen brengt.

Onmogelijk

Afgelopen maandag, 8 september 2008, zetten drie grote wijnhuizen in respectievelijk Groenekan, Nijkerk en Amersfoort een uitgebreid assortiment op tafel. Geen van drieën had over het bezoekersaantal te klagen. Wie die dag wel beklagenswaardig moesten doorkomen waren lieden die over dat proeven ook nog plegen te schrijven. Fysiek is het vrijwel onmogelijk om overal tijdig met openbaar vervoer te komen. Het veiligste transport voor dit soort gebeurtenissen. Met het spoorboekje en de busdienstregelingen in de hand heb ik uitgerekend dat je dan anderhalf uur na sluitingstijd op het laatste proefadres zou zijn gekomen. Mits je bij de voorgaande wijneliers niet langer dan een half uur binnen zou zijn geweest.

Discipline

Dus dan maar met eigen transport. Heeft in ieder geval als voordeel dat je verplicht bent de alcoholische temptaties ‘gedisciplineerd’ te doorstaan. Want als slikken bij de prinsenmarij uitmondt in schikken ben je nog verder van huis. Wie dus de ‘crachoir’ niet tijdig de eer aandoet kan het na zo’n eerste proeverij al wel vergeten. Wij waren ons, deze keer dus als interprovinciale proevers, uitermate bewust van het respect dat het puur lokale degustatievolk ons toedroeg. Overal werd onmiddellijk plaats gemaakt bij de tafels, waarbij vooral vrijpostige doe-het-zelf-dorstlessers de serieuzere innemer nogal eens in de weg staan. Maar daarmee ben je in dit vak nog niet van kleerscheuren gevrijwaard. Je moet ook al die aantekeningen kunnen teruglezen die je of ter plekke, dan wel tussen twee proeverijen door ergens aan hebt toevertrouwd. Was dat in het uitgereikte proefboekje? Op een servet? Of op je elektronische blocnote? Joost mag het af en toe weten. Straks komt het spul wel weer uit allerlei zakken, als je tenminste op het laatste proefadres de goeie jas hebt meegenomen. In het andere geval vergt reproductie een uiterste herseninspanning, die onder invloed van het voorafgaande geen al te hoge verwachtingen mag wekken.

Afzien

Kort en goed: je kunt je voorstellen dat het voor een notoire non-slikker op zo’n dag met vijfhonderd uitgestalde wijnen lichamelijk en spiritueel ‘afzien’ is. En al helemaal als je op weg naar de volgende proeverij ook nog de al licht opkomende mist wenst voor te blijven. Daarom mag ik van de lezer van dit verslag verwachten dat hij de wijnvoorkeur, die ik per proeverij uit mijn ‘gerestaureerde’ aantekeningen heb opgediept, met mild gemoed tot zich zal nemen. Hier gaan we dan:

Liquide kunst

FOURCROY, proeverij in het fraaie fort Voordorp in Groenekan. Ruim 30 tafels met zo’n 200 wijnen, buiten het gedistilleerd. De goedkoopste komen uit de Languedoc. Actieprijs 2.92 euro ex BTW Perle du Sud. De duurste komt van Château Mouton Rothschild, wijn uit de Franse topklasse. Actieprijs 650 euro. Ik proef 3 centiliter die dan dus dik 25 euro hebben gekost. Of ik dat er ‘vanaf’ drink, is vers twee.

Mijn voorkeurswijnen:

• Clos Mireille Blancs de Blancs Domaine Ott Provence. Met twee woorden te karakteriseren: vloeibare kunst. Wel prijzig.


• Carmenere 2007 Vina Montgras Reserva Chili. Zachte wijn, rijpe tannines. Rond, vet en lichtelijk alcoholisch zoet. (14,5 %). Vooral goede verhouding tussen prijs en kwaliteit.

Al was het experiment opmerkelijk, van de ‘geurklas’ die de bekende sommelier Andreas Larsson gaf, werd ik niet veel wijzer. In Italië heb ik aan het opleidingsinstituut voor oenologen aan verschillende geurtesten deelgenomen met als conclusie: geïsoleerde aroma’s en smaken geven andere indrukken dan combinaties daarvan. En meestal proeven we die samenstellingen. Daarbinnen beïnvloeden aroma’s elkaar, zodat de herkenning of de de ‘benoeming’ eigenlijk nooit op basis van ‘purisme’ geschiedt. Hoe amusant en frappant het overigens ook was het parfum Chanel 5 terug te vinden in de Chardonnay Escudo 2007 uit Chili.

Weldadig

VERBUNT, themaproeverij in Nijkerk. Die bereikte ik dankzij de vriendendienst van collega Jan Rook, die even geen ‘flying’ maar een ‘driving winewriter’ was. Ook hier een perfecte entourage: landgoed Salentein van magnaat Pon. Daar wachtten ons 11 tafels, elk met een thema. Zoals: ‘gevierde’ wijnen, populaire binnenkomers, klassieke feestwijnen, terroir-koningen en iconen, waar ten overvloede nog bijstond dat ze ‘begeerlijk’ zouden moeten zijn. Nou, dat klopte wel. Wie wil zich niet laten verwennen door een Schoenenburg Grand cru 2003 van Marcel Deiss. Bepaald geen brekebeen, al komt ’ie van een gipswijngaard. Ooit enige inkomstenbron van de rebelse schrijver Voltaire, toen hij in Zwitserland noodgedwongen uit het zicht van de Franse koning bleef. Bij die tafel heb ik het maar gehouden, omdat het beste nu eenmaal beter is dan goed. Dat wil overigens niet zeggen dat die de enige smakelijke keuze bood uit het ruime aanbod tussen de 3.25 en de 60 euro.

Voorkeurswijnen, behalve de genoemde:

• Rivesaltes Aime 1976 Cazes. Weldaad voor het gestreste lijf. Alles wat je van een top-Grenache in deze categorie mag verwachten. Finesse, tropisch fruit, fraaie balans (58,50 euro)


• Yalumba The Octavius Shiraz 1999. Genoemd naar de kleine rijpingsvaten van 80 liter. Krachtig en breed in de mond. Goede houtintegratie. Veel zwart fruit en ook zwarte peper. Na decanteren niet te lang wachten met uitschenken, anders kans op oxidatieve tonen.

Bijstand

VINITES, laatste station van deze dag. Het Haarlemse wijnhuis dat tevens het jaarrecord houdt in proeverijfrequentie. Deze op Spanje gerichte proeverij, in het Bergpaviljoen Amersfoort, bracht 28 wijnmakerijen naar de Keistad. Ze presenteerden wijnen tussen de 3.40 en de 54 euro. De componisten van al het moois stelden zich persoonlijk aan de proevers voor, zodat die op voorhand konden weten wat hen te wachten stond. En dat was zoveel, dat ik met het hoofd van het vineuze bijstandsteam, madame Vinites in de persoon van Cathy Moerdijk, een keuze (voor de top) maakte.

Voorkeurswijnen:

• Barbazul 2007 Huerta de Albala. Wijn uit de streek van Cadiz. Gemaakt van de uiterst laag renderende tintilla de Rota, aangevuld met syrah, merlot en cabernet sauvignon. In de mond rode kers en violen. In de neus ook cassis, vijgen, citrus en kruiden. Breed en zachte tannines. Opgevoed op staal en 5 maanden gerijpt op Allier. Veel wijn voor het geld ( 8.95 euro)

• Pago del Ama 2006 Cigarral. Pure tempranillo uit de streek van Toledo. Lag een jaar op hout, voor de helft nieuw. Stevig in de alcohol, maar niet afmattend. Complex, stevig van structuur, veel rijp fruit en goed opgenomen hout. Druif gedijt opmerkelijk op klei met rotsachtige ondergrond. Omdat het gaat om een ‘gelimiteerde editie’ is de prijs pittig. (48.95 euro)

Samengevat: drie proeverijen, waarvan de kwaliteit, maar bepaald niet het aantal mij het ‘overleven’ vergemakkelijkte. Toch maar niet meer doen, drie op één dag...