Als wijndrinkers geen geoefende proevers maar snoevers zijn, 'sturen' ze in een restaurant nogal eens een correcte fles wijn terug omdat die 'kurk' zou hebben. Daarmee scharen zij zich onder de lieden die graag doorgaan voor doorgewinterde genieters, niet van plan hun geld aan 'gootsteen'-kwaliteit te spenderen. Verstandige restaurateurs soebatten er niet over, laten een nieuwe fles komen en wensen meneer zonder blikken of blozen een 'smakelijke voortzetting'. De wijn in kwestie wordt, als er niets aan mankeert, elders weer uitgeschonken...

Als er wèl wat met geur en smaak aan de hand is kan dat verschillende oorzaken hebben. Schimmelzwam die na sterilisatie in de kurk is achtergebleven is er één van. Als het geïnfecteerde deel van die kurk in de liggende fles een tijdlang met de wijn in aanraking komt, is er geen redden meer aan. De grondige, muffe geur die daarbij hoort kan soms zeer uitgesproken zijn en maar op één manier uit het glas verdwijnen: doorspoelen. Hoe slechter de kurkkwaliteit, des te eerder je de kans loopt dat zo'n defect optreedt. Een tweede oorzaak van onaangename geur en smaak kan liggen in de opslagmethode. Enkele jaren achtereen hebben Franse kelders gewerkt met grenen containerkisten die tegen schimmels werden beschermd met pentachlonfenol. Het afbraakproduct daarvan besmette kelders en wijnen met een medicinale, chloride geur en smaak die ook bij beluchting hardnekkig blijft hangen. Maar 'kurk' had zo'n fles dus beslist niet, al werd de fout wel vaak zo geduid. 'Vermeende' kurk kan ook wel worden bespeurd in tanninerijke wijnen of flessen met sterke minerale aroma's. Die knappen na enkele minuten luchten duidelijk op en hoeven dus niet naar de spoelbak te worden verwezen. Een onhygiënische wijnbereiding of overvloedig zwavelen leveren periodiek eveneens flessen op die bij opening onaangenaam ruiken. Met de kurk houdt dat geen enkel verband.

Normaal sluit een kwaliteitskurk (iedere tien jaar kan de bast van de kurkeik daarvoor worden gebruikt) lucht- en waterdicht een flessenhals af. Maar zo'n kurk kost geld. En steeds meer producenten vragen zich af of ze geen goedkopere sluitingen kunnen gebruiken. Die zijn er inmiddels: kurken geperst van kurkmeel en snij-afval van de kurkeikbast, plastic sluitingen, schroefdoppen en sinds kort ook de synthetische kurk. Met dat laatste product is nog te weinig ervaring voor de lange termijn opgedaan. Sluit zo'n kurk een fles 25 jaar of langer afdoende? Of zit het risico van lekken en oxidatie erin? Vast staat, dat voor jong te drinken wijnen de synthetische kurk wèl deugdelijk is, al zijn we geneigd zulke flessen naar 'imago' niet in te schalen. En omdat zo'n 80% van de wereldproductie binnen een jaar na botteling gedronken wordt is er een uiterst besparende toekomst voor die kurk in zicht. Over kwaliteit hoeft de koper van zo'n alternatief gekurkte fles zich geen zorgen te maken. De weerstand die er de eerste tijd tegen zal bestaan zal op den duur omslaan in erkenning van het voordeel: nooit meer 'kurk'...